Τα Πάνδια είναι εορτή αφιερωμένη στον Πάνδιο Δία και στην Πανδία, κόρη του Διός και της Σελήνης και αδελφή της Έρσης και της Νεμέας. Η Πανδία, η Θειοτάτη, είναι η Πανσέληνος που γεννιέται από την Θεία ένωση του Ολολαμπούς Διός με την Τιτανίδα Σελήνη (Ιερογαμία), κόρη του Υπερίωνα και της Θείας, ένωση η οποία ολοκληρώνει την Σελήνη και την καθιστά Πλησιφαή και Τερψίμβροτο, γόνιμη Αρχόντισσα του Νυχτερινού Ουρανού και των Υδάτων. Η Σελήνη πια αρματοδρομεί πλήρης όλο τον Σεληνιακό Κύκλο.
Η Πανδία ίσταται Ολόλαμπρη στην μέση του Σεληνιακού Κύκλου δίχως Χθόνιους δεσμούς, εν αντιθέσει με την Εκάτη, που άρχει την Τελευταία ημέρα του μηνός που η Σελήνη είναι αόρατη.
“τῇ ῥά ποτε Κρονίδης ἐμίγη φιλότητι καὶ εὐνῇ·
ἡ δ’ ὑποκυσαμένη Πανδείην γείνατο κούρην
ἐκπρεπὲς εἶδος ἔχουσαν ἐν ἀθανάτοισι θεοῖσι.”
Ομηρικός Ύμνος Σελήνης
Τα Πάνδια είναι αρχαιοτάτη εορτή κι εορτάζονταν αρχικά την Πανσέληνο πριν από την Εαρινή Ισημερία, του αφιερωμένου στην Αρτέμιδα μήνα Ελαφηβολιώνα. Στα μέσα του 6ου αιώνα ο Πεισίστρατος θεσμοθετεί τα Εν Άστει Διονύσια, με την εισαγωγή από την κώμη των Ελευθερών της λατρείας του Ελευθερέως Διονύσου.
Τότε τα Πάνδια μεταφέρθηκαν και εορτάζονταν την τελευταία ημέρα των Εν Άστει Διονυσίων.
“ποιεῖν τὴν ἐκκλησίαν ἐν Διονύσου μετὰ τὰ Πάνδια”
Δημοσθένης, Κατὰ Μειδίου
Η Τελετή ξεκινά με την Πομπή Δαδοφορίας προς τον κοινό Βωμό Διός και Σελήνης.
Ένας άνδρας και μια γυναίκα Δαδηφόροι ηγούνται της Πομπής. Ο Δαδηφόρος βαδίζει έμπροσθεν του Ιερέως του Διός και η Δαδηφόρος έμπροσθεν της Ιέρειας της Σελήνης. Ακολουθούν ο/η Ιερέας που ανοίγει και ολοκληρώνει τον τελεστικό Κύκλο κι έπειτα ο Επιβώμιος που φέρει αρωματισμένο τρίποδα εκ θυμιάματος.
ΑΝΟΙΓΜΑ
Επικαλούμαι τον Πάνδιο Δία
και την Πάνδια Σελήνη
να έλθουν ολόλαμπροι
στο νυχτερινό μας κάλεσμα.
Σπονδή ύδατος
ΥΜΝΟΣ ΠΑΝΔΙΟΥ ΔΙΟΣ
Σπονδή Οίνου,
θυμίαμα στύρακα
Ζεύ πολυτίμητε, Ζεύ άφθιτε
Ζήναν Θεόν τον άριστο αείσομαι
Ευρύοπα και κρείοντα Τελεσφόρον.
Ω Βασιλεύ δια σην κεφαλήν
εφάνη τα δε Θεία
Ζεύ Κρόνιε, σκηπτούχε
Καταιβάτα, Πάνδιε Ζεύ.
Παντογένεθλε, αρχή πάντων
πάντων τετελευτή
Αστραπαίε, Βρονταίε, Κεραύνιε
Φυτάλιε Ζεύ.
Ζεύ κεφαλή, Ζεύ μέσα
Διός δε πάντα τέτυκται
Ζεύς Άρσην γέννετω
Ζεύς άμβροτος έπλετο νύμφη
Χαίρε Πάνδιε Θεέ
Γόνιμε Δία Ερωτικέ
Ολόλαμπρε Πανσέληνε.
ΥΜΝΟΣ ΣΕΛΗΝΗΣ
Σπονδή Ύδατος,
θυμίαμα αρωμάτων
Επικαλούμαι τη νυχτερινή Κόρη
του Υπερίωνος και της Θείας
την αδελφή του Ηλίου
την Φαεινή Σελήνη.
Τανυσίπτερε, Φαεσφόρε, Νυκτιδρόμε
Δία Σελήνη, Ταυρόκερε Μήνη.
Από το αθάνατό σου κεφάλι
λάμψη ουρανόφαντη χύνεται στη Γαία.
Με τον Κρονίδη συνευρέθεις
στην Ιερά του κλίνη
και την Ολόφωτη Πανδία γέννησες
που έχει μορφή ξεχωριστή
μέσα στους Αθανάτους.
Είθε Θεά να μας δίνεις Αφθονία,
Γονιμότητα και Ψυχική πληρότητα.
ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Χαίρεται Πάνδιοι Θεοί
Νυχτερινοί και Διαυγείς
Ευοίωνοι να έρχεστε
κι εμείς ευγνώμονες θα σας τιμούμε.
Σπονδή ύδατος