ΠΟΜΠΑΙΑ – ΜΑΙΜΑΚΤΗΡΙΑ

Η ακριβής ημερομηνία των εορτών είναι αβέβαιη καθώς και το αν εορτάζονταν μαζί ή χωριστά.

Τα Πομπαία όπως δηλώνει και τ’ όνομά τους τελούνται κυρίως μέσω της Καθαρτήριας Πομπής, επικεφαλής της οποίας μπαίνει το Κηρύκειον ως Πομπός μαζί με το Κώδιον του Διός. Ο Καθαρμός που εκτελεί η Πομπή σηματοδοτεί την μετάβαση από τον Κύκλο του Θέρους σ’ αυτόν του Χειμώνα. Η πολύβουη, πολυάσχολη και πολυάνθρωπη εποχή του Θέρους δίνει τη σκυτάλη στον Χειμώνα. Είναι απαραίτητο ν’ αρχίσει απαλλαγμένος απ’ όλα εκείνα τ’ απομεινάρια που άφησαν στο διάβα τους οι δραστηριότητες του Θέρους.

Μειλίχιος καλείται προπάντων ο Ζεύς – αλλά και άλλοι Θεοί όπως ο Διόνυσος, η Αφροδίτη, η Λητώ, η Αρτέμιδα, ο Ύπνος – και αυτή η προσωνυμία δηλώνει τη Χθόνια εκδήλωση του Θεού με Οφιομορφία ή ως Ένθρονος. Σημαίνει δε τον Πράο, τον Ήπιο, τον Υδή Θεό που εξευμενίζεται με μείλια δώρα, μειλίγματα, μειλικτήρια και “χοάς τ᾽ ἀοίνους”.

Οι Φυταλίδες καθαίρουν τον Θησέα “άγνίσαντες καὶ μειλίχια θύσαντες”, στο Τέμενος του Μειλιχίου Διός, ώστε ο Ήρως να εισέλθει Καθαρός στην Πόλη της Αθήνας.

Το Διός Κώδιον, δηλαδή το δέρας Κριού, συνδέει τα Πομπαία με τα Μαιμακτήρια. Όποιο μίασμα φέρουν μαζί τους οι Πομπείς ως απομεινάρι, το αποθέτουν πάνω στο Κώδιο του Διός ώστε κεκαθαρμένοι πια να εξευμενίσουν, χάριν του καλού της Πολιτείας, τον Θεό των Μετεωρολογικών φαινομένων στην σφοδρή εκδήλωσή του ως Μαιμάκτης.
Μαιμάκτης καλείται ο Δίας στην Θυελλώδη εκδήλωσή του με αστραπές, κεραυνούς, καταιγίδες και σφοδρούς ανέμους. Καλείται δε και Όμβριος, ως πέμπων την βροχή, και Υέτιος σε γονιμική σύνδεση με την γη.

Στα Μαιμακτήρια τιμούνται και οι Ώρες ως εφορεύουσες την ροή του Κύκλου των Εποχών και της Φύσεως.

ΤΕΛΕΤΗ ΠΟΜΠΑΙΩΝ – ΜΑΙΜΑΚΤΗΡΙΩΝ

Η γιορτή ξεκινά με την σύνθεση της Καθαρτήριας Πομπής από τον Τελετάρχη.
Επικεφαλής τίθεται το Κηρύκειον, ως Πομπός, και το “Διός Κώδιον”, ως αποτροπαϊκά και καθαρτικά Ιερά σκεύη.
Οι Ιερείς του Κηρυκείου και του Κωδίου φροντίζουν ν’ ακολουθήσουν μια δίαιτα βασισμένη στα όσπρια, στους ξηρούς καρπούς, το μέλι, τα φρούτα, τα λαχανικά και το μαύρο ψωμί. Την ίδια δίαιτα βέβαια ακολουθούν και οι υπόλοιποι Ιερείς και Πομπείς, αλλά για μικρότερο χρονικό διάστημα. Για τους Ιερείς του Κηρυκείου και του Κωδίου το διάστημα αυτό είναι δέκα ημέρες, ενώ για τους υπολοίπους, τρείς.
Ακολουθεί ο Επιβώμιος Ιερέας, με τον τρίποδα θυμιαμάτων βασισμένα στο λιβάνι και στο ἐλελίσφακο (φασκόμηλο), η Ιέρεια που φέρει τον χέρνιβα, οι Ιερείς του Διός και των Ωρών, της Παλλάδος (στην Αθήνα ως Πολιούχου) μαζί με τον Ιερέα που θ’ ανοίξει και θα κλείσει την Τελετή. Ακολουθούν τα μουσικά όργανα της Πομπής κι έπειτα οι υπόλοιποι συμμετέχοντες. Την Πομπή κλείνει ένα ζεύγος τριπόδων με θυμίαμα καθαρμού.
Όταν η Πομπή προσεγγίσει το Ιερό, οι επικεφαλής Ιερείς στέκονται δημιουργώντας μια πύλη. Στην αριστερή πλευρά ως προς τον Βωμό παίρνει θέση ο Ιερέας του Κηρυκείου και απέναντί του στέκεται ο Επιβώμιος με τον τρίποδα. Η ιέρεια με τον χέρνιβα στέκεται πλάι στον Ιερέα με το Κηρύκειο, προκειμένου οι Πομπείς να νίψουν τα χέρια τους πριν ανέβουν στο Κώδιον. Ακολουθεί ο Ιερέας του Κωδίου που απιθώνει το δέρας στην Γη, ανάμεσα στους Ιερείς του Κηρυκείου και του Βωμού.
Ο Ιερέας του Κωδίου ανεβαίνει, τοποθετώντας πρώτα το αριστερό του πόδι πάνω στο δέρας, και το αφήνει ν’ απορροφήσει τ’ απομεινάρια της Πομπής, γειώνοντάς τα ταυτόχρονα. Ακολουθούν όλοι το τελετουργικό με την σειρά που έχουν στην Πομπή. Τελευταίοι ανεβαίνουν οι Ιερείς του Κηρυκείου και ο Επιβώμιος.
Αφού πάρουν όλοι την θέση τους στον Κύκλο τελούμε τα Μαιμακτήρια.

ΑΝΟΙΓΜΑ

Κλύτε ώ Μάκαρες Θεοί
θνητών έξοχοι φίλοι
κραταιόν του Κόσμου στήριγμα.
Κλύτε Αθάνατοι Θεοί
και χάριν σπονδών δότε βροτοίς,
πάσης παιδείης Αρετήν
μεγίστην ευτυχίαν
και περιπόθητον ευδαιμονίαν

ΥΜΝΟΣ ΠΛΗΘΩΝΟΣ

Ας μην παύσω ώ Μάκαρες Θεοί,
να σας χρωστώ ευγνωμοσύνη,
για όλα τ' αγαθά που από εσάς λαμβάνω
και έχω λάβει με χορηγό τον Ύπατο Δία.
Ας μην παραμελήσω,
αναλόγως της δύναμής μου
το καλό του γένους μου.
Το να υπηρετώ πρόθυμα το κοινό καλό,
αυτό ας θεωρώ και δικό μου μεγάλο όφελος.
Ας μην γίνομαι αίτιο κανενός κακού,
από αυτά που τυχαίνουν στους ανθρώπους,
αλλά καλού, όσον δύναμαι,
ώστε να γίνομαι κι εγώ ευτυχής,
ομοιάζοντας σ' εσάς.

ΥΜΝΟΣ ΠΟΛΙΟΥΧΟΥ

Μεγίστη Θεά Παλλάδα, χρυσοστέφανη Αθηνά,
του Κόσμου Θεά μεγάλη,
πάνοπλη ξεπήδησες απ' του Πατρός μας
το σεπτό κεφάλι.
Θεά παρθένα που διεγείρεις μέσα μας
τον άφθαρτο και φωτεινό Νου.
Ασπιδοφόρα Άχραντη,
που πρυτανεύεις του Σύμπαντος Κόσμου.
Αδάμαστη Μήτιδα, που ενώνεις τις αντιθέσεις,
Κόρη τριτογένεια, άνθος λαμπρό στην όψη.
Συ, ο νους του Πατρός, γέμισες με νόμους
του Σύμπαντος το Κάλλος.
Συ, αυτά που υπάρχουν,
αυτά που θα γίνουν
κι αυτά που έχουν γίνει.
Ένδοξη Θεά, Γλαυκομμάτα Κόρη,
δωσ' μου δύναμη κι έρωτα ικανό να με ανεβάσει
από τους κόλπους της Γαίας,
στον ολόφωτο Όλυμπο.

Είθε Θεά να μας προσφέρεις
την άχραντη Σοφία και την νοερά σου δύναμη,
xαρίζοντάς μας τα Ολύμπια αγαθά
που ανυψώνουν τις ψυχές,
εξορίζοντας τα γιγάντια φάσματα του Κόσμου.

Σπονδή Ελαίου και Οίνου

ΥΜΝΟΣ ΩΡΩΝ

Ώραι, θυγατέρες Θέμιδος και Ζηνός άνακτος,
Θαλλώ, Αυξώ και Καρπώ,
πολυάνθεμοι, αγναί, πολύχρωμαι και ευώδεις,
πάντα θαλερές και ηδυπρόσωπες.
Σεις φέρνετε χαρές εις τους ανθρώπους.
Σεις οι Φύλακες των Πυλών του Ολύμπου.
Σεις εποπτεύετε τη ροή των Εποχών και της Φύσης.

Έλθετε Ώρες, φέρνοντας μαζί σας ήπιο και ευνοϊκό χειμώνα.

Σπονδή Μέλιτος
Προσφορά μάλλινου υφάσματος, ποικιλία ανθέων, θυμίαμα αρωμάτων.

ΥΜΝΟΣ ΔΙΟΣ

Ζεύ πολυτίμητε, Ζεύ άφθιτε
Ζήναν Θεόν τον άριστο αείσομαι
Ευρύοπα και κρείοντα Τελεσφόρον.

Ω Βασιλεύ δια σην κεφαλήν
εφάνη τα δε Θεία
Ζεύ Κρόνιε, σκηπτούχε
Καταιβάτα
Φυτάλιε Ζεύ.

Παντογένεθλε, αρχή πάντων
πάντων τετελευτή
Αστραπαίε, Βρονταίε, Κεραύνιε
Φυτάλιε Ζεύ.
Ζεύ κεφαλή, Ζεύ μέσα
Διός δε πάντα τέτυκται

Ζεύς Άρσην γέννετω
Ζεύς άμβροτος έπλετο νύμφη.
Ζεύ πάτερ, κεραύνιε, αστραπαίε,
βρονταίε, Μαιμάκτη Δία,
που κλονίζεις τις καρδιές μας εξαπολύοντας
το ουράνιο βέλος του φλογερού κεραυνού σου.

Είθε μακάριε Θεέ, Ζεύ Μειλίχιε
να στείλεις την βαρυχειμωνιά
στα κύματα του πόντου
και στις ψηλές βουνοκορφές.

Είθε Θεέ να μας χαρίσεις
ήπιο, βροχερό και γλυκό χειμώνα.

ΚΛΕΙΣΙΜΟ

Χαίρετε ω Άνακτες Θεοί
μεθ' ημών αεί εστέ
κι εσείς μεν ούτω χαίρεστε
παύσατε νούσους χαλεπάς
και λύπες αποδιώξτε.