Ο Γάμος είναι η σημαντικότερη τελετή του Οικιακού Λατρευτικού Κύκλου. Οι νεόνυμφοι θα ξεκινήσουν τον δικό τους Οίκο και θ’ ανάψουν την νέα τους Εστία. Ο Γάμος βρίσκεται υπό την προστασία των Γαμηλίων Θεών, του Διός, της Ήρας, της Αφροδίτης και του Έρωτος, των Μοιρών της Αρτέμιδος και της Πειθούς. Ο καταλληλότερος μήνας για την τέλεση του Γάμου είναι ο Γαμηλιώνας, στον οποίον εορτάζονται και οι Θεϊκοί Γάμοι του Διός και της Ήρας, χωρίς βέβαια αυτό να είναι δεσμευτικό. Ο γάμος είναι καλό να τελείται κατά την Πανσέληνο του μηνός ή κοντά σ’ αυτήν.
«Όταν σελήνης ευτυχής έλθη ο κύκλος.»
Ευριπίδης
“Και την Τελεία Ήρα ας υμνήσουμε, όπως πρέπει, που κραταει τα κλειδιά του γάμου και συμπαίζει όλους τους χορούς”
Αριστοφάνης, Θεσμοφοριάζουσες
Γαμήλια Πομπή
Μορφοποιούμε τις δυο γαμήλιες πομπές του ανδρόγυνου.
Αριστερά του βωμού στέκεται η πομπή της νύμφης και δεξιά εκείνη του γαμπρού. Στην Νυμφική πομπή, επικεφαλής βαδίζει ο αυλητής, ακολουθεί ένα ζεύγος δαδοφόρων, ένα αμφιθαλές νεαρό κορίτσι με καλάθι ροδοπέταλων και σησαμιού. Ακολουθεί η νύμφη συνοδευόμενη από τον πατέρα της και την μητέρα της ή τον αδελφό της ή άλλο συγγενή κι ακολουθεί η Νυμφεύτρια.
Στην πομπή του ανδρός προηγείται ένα ζευγάρι δαδοφόρων, ένα αμφιθαλές νεαρό αγόρι με καλάθι που περιέχει ταινίες λευκές και ερυθρές, έπειτα ο γαμπρός, οι γονείς του και ο Πάροχος.
Οι πομπές ξεκινούν ταυτόχρονα, και καταλήγουν στον στολισμένο βωμό σχηματίζοντας ημικύκλιο, αριστερά του Βωμού η νύμφη, δεξιά ο γαμπρός και στο μέσον η Νυμφεύτρια και ο Πάροχος. Η Νυμφεύτρια στεφανώνει τον γαμπρό και ο Πάροχος τη νύμφη. Τα στεφάνια μπορούν να είναι στολισμένα με δάφνη, μυρτιά, ελιά ή φρέσκα άνθη εποχής, διακοσμημένα με λευκές και ερυθρές ταινίες.
Τα νεαρά παιδιά μοιράζουν τις ταινίες, τα ροδοπέταλα και το σουσάμι στους καλεσμένους.
Οι νεόνυμφοι, η Νυμφεύτρια, ο Πάροχος και οι δαδοφόροι μένουν στο βωμό, ενώ οι υπόλοιποι λαμβάνουν μια πιο διακριτική θέση.
Άνοιγμα γαμήλιας τελετής
Κλύτε Γαμήλιοι Θεοί
και γλυκόφωνε Υμέναιε,
τερπνοί Παραστάτες
της Γαμήλιας τελετής.
Είθε ο Οίκος μας να λάμψει
να ευτυχήσει και με παιδιά
άξια των προγόνων μας
να τιμηθεί.
Η νύμφη πλένει τα χέρια της με νερό αγνό από την τελετουργική χέρνιβα.
Στην συνέχεια αποθέτει στο βωμό μια μικρή δέσμη από την κόμη της, που την κόβει η Νυμφεύτρια, προσφέροντάς την στην Αρτέμιδα.
Πλένει ελαφρώς το μέτωπό της με το επιβώμιο νερό, όπως κάνει και ο γαμπρός, ο οποίος προσφέρει κι αυτός μια μικρή δέσμη από την κόμη του ή κόκκινα ρόδα στον Απόλλωνα.
Η νύμφη επικαλείται τη θεά Αρτέμιδα και τις Μοίρες.
Ευχή Αρτέμιδος και Μοιρών
Θυμιάματα λιβάνου, αρωμάτων, σπονδή οίνου και μέλιτος
Την Αρτέμιδα επικαλούμαι
την κραταιά θυγατέρα
του μεγάλου Διός
και της ευτέκνου Λητούς,
που κοντά μας στέκεται
μέχρι την ήβη.
Σεβαστή Παρθένα
την ευγνωμοσύνη μου
σου αφιερώνω
και υπόσχεση δίνω να σε τιμώ
το υπόλοιπο του βίου μου
και τις Μοίρες επικαλούμαι
τις λευκοντυμένες κόρες της Νυκτός
τις πάρεδρες του Διός,
την Κλωθώ, την Λάχεση και την Άτροπο
τις ευκταίες, πανδότηρες, γλυκύτατες Θεές,
που μόνο εσείς γνωρίζετε τον κύκλο των θνητών.
Είθε να λαμπρύνεται την Ιερή τελετή μας,
να μας χαρίσετε ζωή φεγγοβόλα, χαρμόσυνη
κι ευδαίμονα.
Η μητέρα του γαμπρού προσφέρει στη νύμφη μέλι με καρύδια και εύχεται:
« το εράν, το ασπάζεσθε και το φιλείν, μόνον είναι σπουδαία».
Ο γαμπρός επικαλείται τον Απόλλωνα.
Σπονδή Οίνου, θυμίαμα λιβάνου
Μνήσομαι ουδέ λάθωμαι Απόλλωνος Εκάτοιο.
Από χρόνια πρόταιρα όσιο είναι έθιμο εσέ να επικαλούμε.
Ελθέ Μάκαρ Παιάν, Φοίβε αγλαότιμε, ήιε ολβιοδώτα
συ που βλέπεις τον απέραντο αιθέρα
και την ευτυχισμένη γη από ψηλά,
που με τον δάφνινό σου κλάδο σείεις τον Ουρανό.
Είθε ξανθομάλλη κουροτρόφε
να μας χαρίσεις την αίγλη σου
και σύντροφος αλεξίκακος
του βίου μας να είσαι.
Η Νυμφεύτρια δίνει στους νεόνυμφους δύο πολύσπορους άρτους, ενώ ο/η ιερέας/εια εύχεται στους γαμήλιους θεούς, Δία και Ήρα.
Ευχή στούς τελείους Θεούς Δία και Ήρα
Θυμίαμα στύρακος και αρωμάτων, σπονδή οίνου.
Ζεύ πολυτίμητε, Ζεύ άφθιτε
Ζήναν Θεόν τον άριστο αείσσομαι
Ευρύοπα, γαμήλιον και τέλειον
και Ήρα παμβασίλεια, μακαρία σύζυγο του μεγάλου Διός
Γαμηλία Δέσποινα, προστάτιδα του γάμου.
Μόλοιτε ημίν και χάριν σπονδών δότε νεονύμφοις
υγείαν, ειρήνη κουροτρόφον, βίον εύθυμον και ευδαίμονα, βίον αμοιβαίας αφοσίωσης.
Η νύμφη και ο γαμπρός προσφέρουν τους άρτους στο βωμό. Ο/η ιερέας/εια ενώνει τους καρπούς τους με χρυσή μεταξωτή ταινία και επικυρώνει την σύναψη του γάμου τους ευχόμενος:
Έστωσαν οι θεοί προστάται του κοινού σας βίου,
βίου ηδέως, εν αγαθότητι και ειρήνη,
βίου έχοντος παν ό,τι εις έκαστος εξ υμών επιθυμεί.
Οι νεόνυμφοι, μαζί με τους Παράνυμφους (Νυμφεύτρια και Πάροχος), περιέρχονται κυκλικώς το βωμό τρεις φορές, εισερχόμενοι δεξιόστροφα, ενώ οι καλεσμένοι τούς ραίνουν με ροδοπέταλα και σουσάμι.
Στο πέρας κάθε κύκλου οι παράνυμφοι αναφωνούν (τρις) και οι καλεσμένοι επαναλαμβάνουν:
Ευδαίμονες
Στην συνέχεια, το ζευγάρι χωρίς την συνοδεία των Παρανύμφων πλησιάζει τον βωμό, απαγγέλει υπό την συνοδεία μουσικής, από κοινού μια σειρά ο ένας και μια ο άλλος, ευχή στην θεά Αφροδίτη και στον θεό Έρωτα, αρχίζοντας η νύμφη.
Ευχή Αφροδίτης και Έρωτος
Θυμίαμα αρωμάτων, σπονδή μέλιτος.
Την χρυσοστέφανη,
πάνσεπτη γαμοστόλον,
καλλίστην Αφροδίτη θα υμνήσουμε,
που έχει στο αθάνατο κεφάλι της
καλόπλεχτο στεφάνι χρυσαφένιο,
που σε θεούς κι ανθρώπους,
γλυκύν εγείρει ίμερον,
χαίρε Κυπρογενή Θεά,
που στους θνητούς μειλίχια δίνεις δώρα,
και τον ηδύν τον Έρωτα,
τον ισχυρόν τοξότην, τον πτερωτόν,
που φλόγα γεμίζει τους ανθρώπους,
τον ευφυή κλειδοκράτορα των πάντων,
που δίνει χαρές εις την ζωή μας.
Ελάτε ώ Μάκαρες Θεοί,
που δίνετε εράσμιους απογόνους,
φίλοι ανδρών και γυναικών,
τροφείς θνητών απάντων.
Η μητέρα τής νύφης προσφέρει στο γαμπρό γλυκό κυδώνι, ευχόμενη:
« Όλβον, ευδαιμονίαν, πλούτον »
Οι νεόνυμφοι σπένδουν οίνο στο βωμό κι εύχονται από κοινού στην Πειθώ.
Ευχή Πειθούς
Θυμίαμα αρωμάτων.
Εράσμια, πολυώνυμη Πειθώ
βροτών μέγα αγαθόν και χάρισμα
μέγιστον ιερό σου ο λόγος,
σ' εσένα θεά ανοίγουμε την καρδιά μας
εγώ η [ όνομα ]
κι εγώ ο [ όνομα ]
είθε να διάγουμε βίο ευδαίμονα,
μετά φιλότητος και αμοιβαίας αφοσιώσεως
να θεωρούμε τίποτε σπουδαιότερο και ίσο από τον έρωτα
και όπως ο έρωτας ενώνει και όλα τα κάνει ένα
κοινός να είναι ο βίος μας, ο νους και οι ψυχές μας.
Κλείσιμο γαμήλιας τελετής
Χαίρετε Γαμήλιοι Θεοί
και γλυκόφωνε Υμέναιε,
τερπνοί Παραστάτες
της Γαμήλιας τελετής.
Είθε να σας τιμήσουμε
όπως σας αξίζει
σε όλο τον κοινό μας βίο.
Μοιράζονται τα γλυκά του γάμου, σησαμόπιτα και σουσαμάτα.
“ὁ πλακοῦς πέπεπται, σησαμῆ ξυμπλάττεται,
καὶ τἄλλ᾽ ἁπαξάπαντα·”
Αριστοφάνης, Ειρήνη